Składniki krwi

W centrach krwiodawstwa oprócz krwi pełnej można oddać następujące jej składniki (przy pomocy specjalnych urządzeń zw. separatorami):

  •  osocze w procesie plazmaferezy – pobiera się 600 ml osocza, trwa to ok. 30 min, można oddawać co 2 tygodnie do 20 razy w roku. 

    Osocze składa się przede wszystkim z wody (ok. 92 %), natomiast resztę stanowią białka (albumina, fibrynogen, białka odpornościowe – immunoglobuliny), związki mineralne, substancje odżywcze i hormony. Podaje się je najczęściej chorym z dużą utratą krwi, z zaburzeniami krzepnięcia, po oparzeniach, urazach;

  •  płytki krwi w procesie trombaferezy – pobiera się 300 – 400 ml płytek zawieszonych w osoczu, trwa to 1-2 h, można oddawać co 4 tygodnie do 12 razy w roku. 

    Płytki krwi są to najmniejsze elementy morfotyczne krwi, odgrywają zasadniczą rolę w krzepliwości krwi dzięki tworzeniu czopu hamującego krwawienie i uwalnianiu wielu substancji biorących udział w procesie krzepnięcia. Zdrowy człowiek ma od 150 – 300 tys. trombocytów w 1 μl. Płytki krwi żyją ok.5-7 dni. Podaje się je chorym z zaburzeniami krzepnięcia, pacjentom z białaczką i nowotworami, w trakcie i po chemioterapii;

 

Plazmaferezę i trombaferezę można wykonać 4 tygodnie po oddaniu krwi pełnej.

  •  krwinki białe w procesie leukoaferezy – pobiera się ok. 200 ml, trwa to ok. 2h, można oddawać nie częściej niż co 4 tygodnie. 

    Krwinki białe są odpowiedzialne za rozpoznawanie i unieszkodliwienie obcych czynników, które wtargną do organizmu człowieka oraz uszkodzonych lub nieprawidłowo zbudowanych komórek organizmu (np. kom. nowotworowych). 1 μl krwi powinien zawierać około 4 – 10 tys. leukocytów. Liczba ta stanowi tylko małą część ogólnych zasobów tych krwinek w ustroju. Duże zapasy ich są stale gromadzone w szpiku kostnym, śledzionie i węzłach chłonnych, skąd wyrzucane są do krwi pod wpływem odpowiedniego impulsu. Będąc w krwi mogą zwiększyć swą liczbę nawet dziesięciokrotnie. Krwinki białe dzielą się pod względem wyglądu i budowy na kilka rodzajów:  

    • limfocyty zdolne są do wytwarzania przeciwciał;
    • granulocyty i monocyty niszczą ciała obce (bakterie, wirusy);
  • krwinki czerwone w procesie erytroaferezy – pobiera się 600 ml krwinek czerwonych, trwa to ok. 1,5 h, można oddawać co 6 miesięcy. 

    Krwinki czerwone, które służą do transportu tlenu i dwutlenku węgla, żyją przeciętnie 120 dni. Ich liczba u zdrowej kobiety sięga od 3,8 do 5,2 mln na 1μl krwi, a u mężczyzny od 4,0 do 5,9 mln na 1μl krwi. Wnętrze erytrocytów wypełnia hemoglobina – wiązek ten ma zdolność łączenia się z O2i CO2 i nadaje im czerwone zabarwienie. Jeden erytrocyt transportuje 1000 mln cząsteczek tlenu. Osobami najbardziej potrzebującymi krwinek czerwonych są chorzy, którzy utracili krew w wyniku wypadku albo zabiegu operacyjnego.

<< O krwi

Układy grupowe >>